Bali nazywana jest „Wyspą Bogów” i często również „Wyspą Tysiąca Świątyń”. W rzeczywistości znajduje się ich tutaj ponad 20 tysięcy – od niewielkich kapliczek przy domach po monumentalne kompleksy położone nad jeziorami, na klifach czy u stóp wulkanów.
Dla turystów są jednymi z najpiękniejszych zabytków Indonezji. Dla Balijczyków to jednak nie atrakcje turystyczne, lecz miejsca, w których od wieków toczy się codzienne życie religijne. To właśnie dlatego zwiedzając świątynie na Bali, warto wiedzieć, co kryje się za ich architekturą i symboliką.
Oto 9 ciekawostek, dzięki którym spojrzysz na balijskie świątynie zupełnie inaczej.
Na wyspie znajduje się ponad 20 tysięcy świątyń, a niemal każda rodzina posiada własną świątynię domową. Do tego dochodzą świątynie należące do poszczególnych wiosek oraz największe sanktuaria odwiedzane przez pielgrzymów z całej wyspy. Religia jest tu obecna dosłownie na każdym kroku – trudno przejść kilkaset metrów, nie mijając miejsca kultu lub niewielkiej kapliczki.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Bali jest Candi Bentar – rozdzielona na dwie części kamienna brama. Dla wielu turystów to idealne miejsce do zdjęć, jednak jej symbolika jest znacznie głębsza. Brama oznacza przejście ze świata ludzi do przestrzeni duchowej, a dwie identyczne części przypominają o jednej z najważniejszych zasad balijskiej filozofii – harmonii pomiędzy przeciwieństwami. Za nią znajduje się druga, bogato zdobiona brama zwana Paduraksa, prowadząca do najświętszej części świątyni. W czasie ceremonii mogą przez nią przechodzić wyłącznie osoby uczestniczące w modlitwach.
Balijska świątynia nie jest jednym budynkiem.
Każdy kompleks podzielony jest na trzy dziedzińce:
Przechodząc przez kolejne bramy, symbolicznie zbliżamy się do świata bogów.
Charakterystyczne wielopoziomowe wieże Meru należą do najbardziej rozpoznawalnych elementów balijskich świątyń. Ich dachy wykonane są z włókna palmy cukrowej ijuk, które doskonale sprawdza się w tropikalnym klimacie i może wytrzymać nawet kilkadziesiąt lat. Najciekawsze jest jednak to, że liczba kondygnacji nigdy nie jest przypadkowa. Wieże mogą mieć 3, 5, 7, 9 lub 11 poziomów, a im więcej dachów, tym wyższa ranga bóstwa, któremu są poświęcone.
Spacerując po Bali, z pewnością zauważysz niewielkie koszyczki z liści palmowych leżące przed domami, sklepami czy świątyniami.
To Canang Sari – codzienne ofiary składane przez Balijczyków.
W środku znajdują się kwiaty w czterech kolorach symbolizujących strony świata, odrobina ryżu, niewielki poczęstunek oraz zapalone kadzidełko.
Co ciekawe, kiedy ofiara zostanie już złożona, nie ma znaczenia, czy po kilku godzinach rozwieje ją wiatr lub ktoś przypadkiem na nią nadepnie. Liczy się sam gest wdzięczności i zachowanie harmonii pomiędzy światem ludzi i bogów.
Kamienne figury przy wejściach do świątyń często ubrane są w charakterystyczną czarno-białą tkaninę zwaną poleng.
Jej wzór symbolizuje jedną z najważniejszych wartości balijskiego hinduizmu – równowagę pomiędzy dobrem i złem, światłem i ciemnością, życiem i śmiercią.
Balijczycy wierzą, że świat nie jest wyłącznie biały albo czarny. Harmonia polega na współistnieniu przeciwieństw, a nie na całkowitym wyeliminowaniu jednej ze stron.
Przed wejściem do większości świątyń odwiedzający otrzymują sarong oraz pas przewiązywany wokół talii.
To nie element przebrania, lecz ważny symbol szacunku wobec miejsca kultu. Nawet jeśli masz na sobie długie spodnie, założenie sarongu jest często obowiązkowe.
Najpiękniejsze zdjęcia balijskich świątyń powstają nie tylko o wschodzie słońca, ale także podczas lokalnych świąt.
Wtedy świątynie wypełniają się mieszkańcami ubranymi w tradycyjne stroje, rozbrzmiewa muzyka gamelanu, a kobiety niosą na głowach imponujące kosze pełne owoców, kwiatów i kolorowych ofiar przygotowanych na ceremonię.
Dopiero wtedy można zobaczyć ich prawdziwe znaczenie – nie jako zabytków, lecz miejsc spotkań całej społeczności.
To jedna z największych niespodzianek dla turystów.
Na Bali większość mieszkańców nie odwiedza wielkich świątyń co tydzień. Codzienna modlitwa odbywa się przede wszystkim w niewielkich rodzinnych kapliczkach znajdujących się przy domach, gdzie każdego ranka składane są ofiary Canang Sari.
Najważniejsze świątynie, takie jak Besakih, Tanah Lot czy Ulun Danu Beratan, stają się centrum życia religijnego głównie podczas świąt i wielkich ceremonii. To dlatego duchowość Balijczyków zaczyna się nie w monumentalnych świątyniach, lecz tuż przed progiem własnego domu.
Na pierwszy rzut oka balijskie świątynie mogą wydawać się do siebie podobne. Dopiero poznanie znaczenia bram, wież Meru, codziennych ofiar czy symboliki tkaniny poleng sprawia, że każda z nich opowiada własną historię.
Podczas wypraw z Zorientowanymi odwiedzamy zarówno najbardziej znane świątynie Bali, jak i mniej oczywiste miejsca, gdzie można zobaczyć codzienne życie mieszkańców oraz – przy odrobinie szczęścia – uczestniczyć w lokalnych ceremoniach, poznając kulturę wyspy z zupełnie innej perspektywy.
Świątynie na Bali zachwycają nie tylko architekturą, ale przede wszystkim historiami i symboliką, których nie znajdziesz na pierwszy rzut oka. Poznanie ich znaczenia sprawia, że podróż po Wyspie Bogów staje się znacznie głębszym doświadczeniem niż zwykłe zwiedzanie.
Sprawdź nasze wyprawy do Indonezji i odkryj Bali z pilotami, którzy pomogą Ci zrozumieć kulturę, tradycje i codzienne życie mieszkańców.
Powstaliśmy w 2012 r. z pasji do podróżowania, dla Was, ludzi aktywnych, ciekawych świata, szukających prawdziwych przeżyć.
Naszą misją jest promowanie turystyki kulturowej, aktywnej i przygodowej, z poszanowaniem lokalnych wartości i obyczajów oraz środowiska naturalnego.
Nasze oferty przygotowane są przez specjalistów i prawdziwych pasjonatów. Stawiamy na wysoką jakość: tylko sprawdzone miejsca, tylko sprawdzeni piloci. Jeśli nie interesują cię wczasy all inclusive – trafiłeś do właściwego miejsca!
Cały nasz zespół łączy miłość do podróży, nie ważne czy na miesiąc, czy tylko na weekend - jeśli tylko masz czas, my pomożemy zrealizować Twoje marzenia.